ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ – Η περιοδική έκθεση «Ειδώλιο. Ένας μικρόκοσμος από πηλό» εγκαινιάστηκε την Δευτέρα 3 Απριλίου 2017 (19:00) στο ΑΜΘ. Η έκθεση είναι αφιερωμένη στα πήλινα ειδώλια, μια ιδιαίτερα σημαντική κατηγορία αρχαιολογικών αντικειμένων. Ειδώλια κατασκευάζονταν στον ελληνικό κόσμο από την προϊστορική εποχή μέχρι το τέλος της αρχαιότητας και έτσι αποτελούν χαρακτηριστικό εύρημα των ανασκαφών τόσο σε νεκροταφεία όσο και σε οικισμούς προϊστορικών και ιστορικών χρόνων. Η λέξη ειδώλιο είναι υποκοριστικό της λέξης εἴδωλον και χρησιμοποιείται για να περιγράψει αντικείμενα που είναι εικόνες υπαρκτών και φανταστικών όντων και αντικειμένων. Ο χωμάτινος, εύπλαστος και συνάμα ανθεκτικός πηλός υπήρξε το πιο αγαπητό υλικό, αυτό που επιλέχθηκε από γενιές ανθρώπων για να δώσει μορφή και πνοή σε εικόνες ανθρώπων, ζώων και αντικειμένων.
Το Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης παρουσιάζει αυτή τη μεγάλη έκθεση με σκοπό όχι μόνο την κατανόηση τεχνικών στοιχείων, μορφολογίας και εξέλιξης αλλά και την ψηλάφηση των μηνυμάτων τα οποία μεταφέρουν αυτές οι μορφές που φθάνουν σε εμάς έχοντας ταξιδέψει από τα βάθη του χρόνου.
Η έκθεση αναπτύσσεται σε δύο αίθουσες: Στην πρώτη παρουσιάζεται διαχρονικά η εξέλιξη του ειδωλίου από τη νεολιθική έως τη ρωμαϊκή εποχή παρέχοντας στον επισκέπτη μια πανοραμική εικόνα της παραγωγής ειδωλίων στις σημαντικότερες αρχαιολογικές θέσεις της Μακεδονίας και της Θράκης ανά εποχή. Στη δεύτερη αίθουσα τα ειδώλια παρουσιάζονται σε θεματικές ενότητες με βάση τις ερμηνείες και τα σημαινόμενά τους.
Η διαχρονική παρουσίαση των ειδωλίων από την Προϊστορία ως τα ύστερα ρωμαϊκά χρόνια στοχεύει: στην καλύτερη κατανόηση των τεχνικών χαρακτηριστικών, της μορφολογικής/εικονογραφικής και στυλιστικής τυπολογίας και εξέλιξης, αλλά και στην ψηλάφηση των μηνυμάτων τα οποία είναι δυνατόν να μεταφέρουν αυτές οι μορφές που φθάνουν σε εμάς έχοντας ταξιδέψει από τα βάθη του χρόνου.
Συνολικά, παρουσιάζονται 672 ειδώλια από τα οποία 291 προέρχονται από τη Συλλογή του ΑΜΘ. Τα υπόλοιπα ειδώλια προέρχονται από το σύνολο των Εφορειών Αρχαιοτήτων της Βόρειας Ελλάδας (Εφορείες Αρχαιοτήτων Περιφέρειας Θεσσαλονίκης, Πόλης Θεσσαλονίκης, Χαλκιδικής & Αγίου Όρους, Ημαθίας, Πέλλας, Πιερίας Κοζάνης, Γρεβενών, Καστοριάς, Φλώρινας, Κιλκίς, Σερρών, Δράμας, Καβάλας-Θάσου, Ξάνθης, Ροδόπης και Έβρου). Τα περισσότερα θα εκτεθούν στο κοινό για πρώτη φορά ως ένα πραγματικό πανόραμα των ειδωλίων από την 7η χιλιετία έως τον 4ο αι. μ.Χ.
Η έκθεση, θα διαρκέσει ένα έτος, κατά τη διάρκεια του οποίου θα διεξαχθούν εκπαιδευτικά προγράμματα για παιδιά κι εφήβους, πειραματικό εργαστήριο παραγωγής ειδωλίων και διεθνές συνέδριο για την κοροπλαστική στον ελλαδικό χώρο.
Από την Αφίσα της έκθεσης «Ειδώλιο. Ένας μικρόκοσμος από πηλό»
Φωτογραφίες ειδωλίων που παρουσιάζονται στην έκθεση
1
Γυναικεία μορφή που παίζει αστραγάλους Τέλη 4ου αι. π.Χ. Αμφίπολη (© Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης)
2
Σάτυρος πάνω σε πάνθηρα που παίζει σύριγγα 250-200 αι. π.Χ. Σαμοθράκη (© Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης)
7
. Όρθια γυναικεία μορφή Αρχές 3ου αι. π.Χ. Λητή (Δερβένι) Θεσσαλονίκης (© Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης)
10
Σκαντζόχοιρος που μεταφέρει καρπούς 5ος-4ος αι. π.Χ. Ιερισσός (Άκανθος), Χαλκιδικής (© Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης)
11
Ειδώλιο κυρτής μορφής Αρχές νεότερης νεολιθικής Ι (5300-5100 π.Χ.) Λιμναίος οικισμός Δισπηλιού Καστοριάς (© Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης)